Vanaf 15 november 2026 veranderen de regels voor adresgegevens in SEPA-bestanden. Banken accepteren dan geen incasso- en betaalbestanden meer waarin adressen volledig in vrije tekstregels staan. Tegelijk stappen Nederlandse banken over op nieuwe bestandsversies. De wijziging volgt uit afspraken van de European Payments Council (EPC) en Betaalvereniging Nederland.
In dit artikel leest u wat er precies verandert, voor wie het geldt, wanneer een adres verplicht is en hoe u zich voorbereidt.
In het kort
- Vanaf 14 november 2026 (niet-SEPA-betalingen) en 15 november 2026 (SEPA-overboekingen en -incasso’s) zijn ongestructureerde adressen niet meer toegestaan.
- Het geldt voor opdrachtbestanden die bedrijven bij hun bank aanleveren: pain.001 (overboekingen) en pain.008 (incasso’s).
- Toegestaan blijven een gestructureerd adres (voorkeur) en een hybride adres (overgangsvorm).
- Binnen de EER is een adres niet verplicht; buiten de EER bij incasso’s wél.
- Nederlandse banken schakelen over naar pain.008.001.08 en pain.001.001.09.
Wat verandert er?
Tot nu toe mocht een adres in een SEPA-bestand volledig in vrije tekstregels staan, de zogenoemde AdrLine-velden. Dat heet een ongestructureerd adres. Vanaf 14 november 2026 voor niet-SEPA-betalingen en vanaf 15 november 2026 voor SEPA-overboekingen en -incasso’s is dat niet meer toegestaan in pain.001- en pain.008-bestanden die bedrijven bij hun bank aanleveren.
Een bestand dat niet aan de nieuwe regels voldoet, wordt bij aanlevering afgekeurd en niet uitgevoerd. Er volgt geen waarschuwing vooraf. Hoe u een afgekeurd bestand aanpakt, leest u in incassobestand afgekeurd door de bank: oorzaken en oplossing.
Voor wie geldt het?
De regels gelden voor iedere organisatie die zelf betaal- of incassobestanden aanmaakt en bij de bank aanlevert. Denk aan bedrijven die salarissen of crediteuren betalen via een batchbestand, en aan organisaties die periodiek incasseren, zoals verenigingen, stichtingen, verhuurders en abonnementsaanbieders. Of het bestand uit een boekhoudpakket, een ledenadministratie of een Excel-tool komt, maakt daarbij niet uit.
Wanneer is een adres verplicht?
De nieuwe regels betekenen niet dat u overal een adres moet meesturen. Binnen de EER is een adres bij SEPA-overboekingen en -incasso’s niet verplicht. Sommige banken vragen zelfs om het adres weg te laten. Stuurt u het wel mee, dan moet het gestructureerd of hybride zijn.
| Situatie | Adres verplicht? | Eis vanaf 15 november 2026 |
|---|---|---|
| SEPA-incasso, debiteur met rekening binnen de EER | Nee | Als u het meestuurt: gestructureerd of hybride |
| SEPA-incasso, debiteur met rekening in een SEPA-land buiten de EER | Ja | Gestructureerd of hybride |
| SEPA-overboeking binnen de EER | Nee | Als u het meestuurt: gestructureerd of hybride |
| Niet-SEPA-betaling (vanaf 14 november 2026) | Ja | Gestructureerd of hybride |
SEPA-landen buiten de EER zijn onder andere het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Monaco, San Marino, Andorra en Vaticaanstad. Incasseert u bij debiteuren met een rekening in een van deze landen, dan is het debiteuradres verplicht.
Drie adresvormen
| Adresvorm | Opbouw | Toegestaan vanaf 15-11-2026 |
|---|---|---|
| Gestructureerd | Straat (StrtNm), huisnummer (BldgNb), postcode (PstCd), plaats (TwnNm) en land (Ctry) in aparte velden, geen AdrLine | Ja (voorkeur) |
| Hybride | Plaats (TwnNm) en land (Ctry) in aparte velden, de rest in maximaal twee AdrLine-regels, zonder dubbele gegevens | Ja, als overgangsvorm; niet elke bank ondersteunt het |
| Ongestructureerd | Het volledige adres in AdrLine-vrije-tekstregels | Nee |
Een volledig gestructureerd adres ziet er in het XML-bestand zo uit:
<PstlAdr>
<StrtNm>Einsteinlaan</StrtNm>
<BldgNb>28</BldgNb>
<PstCd>2289 CC</PstCd>
<TwnNm>Rijswijk</TwnNm>
<Ctry>NL</Ctry>
</PstlAdr>Bij een hybride adres mogen gegevens niet dubbel voorkomen: staat de plaats al in TwnNm, dan hoort die niet nog een keer in een AdrLine-regel.
Nieuwe bestandsversies
Tegelijk met de adresregels schakelen Nederlandse banken over naar pain.008.001.08 voor incasso’s en pain.001.001.09 voor overboekingen. De oude versies pain.008.001.02 en pain.001.001.03 verdwijnen. In de nieuwe versies zijn onder meer de gestructureerde adresvelden goed ondersteund en is het BIC-veld hernoemd naar BICFI.
Let op: gegevens in één veld
Veel administraties bewaren het adres van klanten of leden in één tekstveld of één kolom. Uit zo’n veld kan software geen gestructureerd adres maken. Het splitsen van straat, huisnummer, postcode, plaats en land kost tijd; begin daar dus op tijd mee.
Zo bereidt u zich voor
- Stel vast welke bestanden u aanlevert. Incasso’s (pain.008), overboekingen (pain.001) of beide.
- Controleer een recent bestand. Met de SEPA-bestandscontrole ziet u gratis of uw bestand na 15 november 2026 nog wordt geaccepteerd.
- Vraag uw softwareleverancier naar de nieuwe versies. Maakt uw pakket al pain.008.001.08 en pain.001.001.09 met gestructureerde adressen?
- Leg adressen in aparte velden vast. Straat, huisnummer, postcode, plaats en land, elk in een eigen veld.
- Breng debiteuren buiten de EER in kaart. Voor hen is een gestructureerd adres verplicht.
- Overweeg adressen binnen de EER weg te laten. Ze zijn daar niet verplicht en sommige banken vragen er zelfs om.
- Test vóór 15 november 2026. Controleer het eerste bestand dat uw software in het nieuwe formaat maakt.
Veelgestelde vragen
Is een adres bij een SEPA-incasso binnen Nederland verplicht?
Nee. Binnen de EER is een adres bij SEPA-overboekingen en -incasso’s niet verplicht. Stuurt u het wel mee, dan moet het gestructureerd of hybride zijn.
Wanneer is het adres van de debiteur wél verplicht?
Bij SEPA-incasso’s van debiteuren met een rekening in een SEPA-land buiten de EER, zoals het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Monaco, San Marino, Andorra en Vaticaanstad.
Wat is het verschil tussen een gestructureerd en een hybride adres?
Bij een gestructureerd adres staan straat, huisnummer, postcode, plaats en land in aparte velden, zonder vrije tekstregels. Bij een hybride adres staan alleen plaats en land in aparte velden en de rest in maximaal twee vrije regels.
Mag ik een hybride adres blijven gebruiken?
Een hybride adres is voorlopig toegestaan als overgangsvorm, maar niet elke bank ondersteunt het. Een volledig gestructureerd adres heeft de voorkeur.
Wat gebeurt er als mijn bestand niet voldoet?
Het bestand wordt bij aanlevering afgekeurd en niet uitgevoerd. Er volgt geen waarschuwing vooraf.
Weet u niet zeker of uw incasso- of betaalbestand aan de nieuwe regels voldoet? Controleer het gratis; uw bestand wordt niet opgeslagen.
Liever dat wij uw volledige administratie verzorgen, inclusief facturatie en incasso? Plan een gratis adviesgesprek.
Lees ook: incassobestand afgekeurd door de bank.