Werk je als zzp’er, maar lijkt je opdracht eigenlijk op een baan? Dan is er sprake van schijnzelfstandigheid. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst daar weer volledig op, onder de Wet DBA. En de regels worden strenger.
Vanaf 31 december 2026 geldt een tariefgrens van € 38 per uur. Daarnaast komt er een nieuwe wet die de Wet DBA opvolgt: de Zelfstandigenwet, met twee toetsen die bepalen of je als zelfstandige mag werken.
Met deze check zie je in twee minuten waar je staat. Je beantwoordt 15 vragen en krijgt per toets een uitslag, met concrete actiepunten.
Wat toetst de check?
- Rechtsvermoeden: ligt je uurtarief onder € 38? Dan kun je je vanaf 31 december 2026 beroepen op een vermoeden dat je in dienst bent.
- Zelfstandigentoets: ben jij als ondernemer zelfstandig genoeg? Denk aan KvK, drie opdrachtgevers en voorzieningen.
- Werkrelatietoets: werk je binnen je opdracht echt zelfstandig, voor eigen rekening en risico? Daar kijkt de Belastingdienst nu al naar.
Vraag 1
Schijnzelfstandigheid-check
Van Wet DBA naar Zelfstandigenwet
De Wet DBA (Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties) geldt sinds 2016, maar gaf weinig duidelijkheid. Jarenlang werd er nauwelijks op gehandhaafd. Dat is sinds 2025 voorbij. De Zelfstandigenwet moet de onduidelijkheid oplossen, met vaste criteria vooraf.
De Zelfstandigenwet moet vooraf duidelijkheid geven: mag je deze opdracht als zelfstandige doen, of niet? Voldoe je aan beide toetsen, dan kom je in een veilige haven. Je opdrachtgever weet dan zeker dat er geen verkapt dienstverband is.
| Toets | Waar kijkt die naar? |
|---|---|
| Zelfstandigentoets | Jij als ondernemer: KvK-inschrijving, btw-id, zakelijke rekening, eigen facturatie, minimaal drie opdrachtgevers in het lopende én het vorige jaar, en een minimumbedrag aan voorzieningen |
| Werkrelatietoets | De opdracht: beide partijen willen buiten dienstbetrekking werken, jij organiseert het werk, bepaalt zelf je werkdagen en werkplek, en werkt voor eigen rekening en risico |
Voldoe je niet aan een van de toetsen, dan ben je niet automatisch werknemer. Je valt dan buiten de veilige haven, en je opdrachtgever moet zelf kunnen onderbouwen waarom er geen dienstverband is.
Let op: de Belastingdienst handhaaft nu al
De Zelfstandigenwet gaat op zijn vroegst in op 1 januari 2028. Tot die tijd beoordeelt de Belastingdienst de samenwerking volgens de huidige regels. Sinds 1 januari 2025 wordt daar weer volledig op gehandhaafd. Wie nu al aan de toetsen voldoet, staat dus ook vandaag sterk.
Meer achtergrond lees je in onze blog Wet DBA en schijnzelfstandigheid: wat verandert er met de Zelfstandigenwet?
Veelgestelde vragen
Wat is schijnzelfstandigheid?
Je bent schijnzelfstandig als je op papier zzp’er bent, maar in de praktijk werkt als een werknemer. Bijvoorbeeld omdat de opdrachtgever bepaalt hoe en wanneer je werkt en je geen ondernemersrisico loopt. De Belastingdienst kan de opdrachtgever dan loonheffingen laten nabetalen.
Geldt de Wet DBA nog?
Ja. Tot de Zelfstandigenwet ingaat, beoordeelt de Belastingdienst arbeidsrelaties onder de Wet DBA, en sinds 1 januari 2025 wordt daar weer volledig op gehandhaafd. De Zelfstandigenwet moet de Wet DBA opvolgen, met als beoogde ingangsdatum 1 januari 2028.
Wanneer gaat de Zelfstandigenwet in?
Het kabinet mikt op 1 januari 2028. Het wetsvoorstel ligt tot 29 oktober 2026 in internetconsultatie en gaat daarna naar de Tweede en Eerste Kamer. De inhoud kan in die periode nog veranderen.
Geldt de grens van € 38 per uur al?
Die wet is al aangenomen en gaat in op 31 december 2026. Werk je voor minder dan € 38 per uur, dan kun je je erop beroepen dat je een arbeidsovereenkomst hebt. De opdrachtgever moet dan bewijzen dat dat niet zo is. Het bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.
Ben ik werknemer als ik niet slaag voor de check?
Nee, niet automatisch. Je valt dan buiten de veilige haven, en je opdrachtgever loopt meer risico op een naheffing loonheffingen. Daardoor kan het lastiger worden om opdrachten te krijgen.
Hoeveel moet ik besteden aan voorzieningen?
Dat is nog niet bekend. Het wetsvoorstel noemt een minimumbedrag voor bijvoorbeeld een arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioen, een aansprakelijkheids- of rechtsbijstandverzekering. De hoogte wordt later per ministeriële regeling vastgesteld.
Worden mijn antwoorden opgeslagen?
Nee. De check draait volledig in je eigen browser. Wij zien je antwoorden niet en slaan niets op.
Twijfel je over je uitslag, of wil je weten hoe je je opdrachten het best vastlegt? We kijken graag met je mee.
Lees ook: het urencriterium van 1.225 uur en uurtarief berekenen (rekentool).