SEPA-machtiging en SEPA-incasso: uitleg en gratis machtigingsformulier

Met een SEPA-machtiging geeft een klant, lid of donateur u toestemming om een bedrag van zijn rekening af te schrijven. Op basis van die machtiging biedt u een SEPA-incasso aan bij uw bank. Hieronder leest u hoe dat werkt en wat er op een machtiging moet staan, en downloadt u gratis een machtigingsformulier met de verplichte standaardtekst.

Incassobestand klaar?

Controleer uw SEPA-incassobestand (pain.008) gratis vóór het uploaden. U ziet direct of er fouten in staan, zoals een ongeldig IBAN of een ontbrekend machtigingskenmerk.

Bestand gratis controleren

Doorlopende machtiging

Voor terugkerende betalingen, zoals contributie, een abonnement of termijnbedragen.

PDF (invulbaar)Word (.docx)

Eenmalige machtiging

Voor één betaling, zoals een losse bestelling, een inschrijving of een eenmalige donatie.

PDF (invulbaar)Word (.docx)

Gratis en zonder registratie. De tekst van de machtiging volgt het model van Betaalvereniging Nederland (juli 2024).

In het kort

  • Een SEPA-machtiging is de toestemming van uw klant om bedragen van zijn rekening te incasseren. Zonder geldige machtiging mag u niet incasseren.
  • Er zijn twee soorten: een doorlopende machtiging voor terugkerende betalingen en een eenmalige machtiging voor één betaling.
  • Op elke machtiging staat een verplichte standaardtekst. De gratis formulieren op deze pagina bevatten die tekst.
  • U heeft een incassocontract en een incassant-ID van uw bank nodig voordat u machtigingen mag verzamelen.
  • Uw klant kan een standaard Europese incasso tot 8 weken na afschrijving laten terugboeken, zonder reden. Zonder geldige machtiging kan dat tot 13 maanden.
Voorbeeld van het gratis SEPA-machtigingsformulier voor een doorlopende machtiging

Wat is een SEPA-machtiging?

Een SEPA-machtiging is de toestemming die uw klant u geeft om bedragen van zijn rekening af te schrijven. Met zijn handtekening, of digitaal via zijn bank, geeft hij twee dingen toestemming: aan u om incasso-opdrachten naar zijn bank te sturen, en aan zijn bank om die bedragen van zijn rekening af te schrijven.

SEPA staat voor Single Euro Payments Area: binnen dat gebied werken betalingen en incasso’s in euro op dezelfde manier. Banken gebruiken voor de standaard Europese incasso soms een eigen naam, zoals SEPA-incasso of Euro-incasso; het gaat om hetzelfde product. Daarnaast bestaat er een zakelijke variant voor incasso’s bij bedrijven, de zakelijke Europese incasso (B2B).

Doorlopende of eenmalige machtiging?

Doorlopende machtigingEenmalige machtiging
GebruikTerugkerende betalingen, zoals contributie, een abonnement, huur of termijnbedragenEén betaling, zoals een losse bestelling, een inschrijving of een eenmalige donatie
Aantal incasso’sZo vaak als afgesproken, tot de klant de machtiging intrektEén incasso
Type in het incassobestandRCUROOFF
Wanneer vervalt de machtiging?Als u 36 maanden niet heeft geïncasseerdNa de incasso
Terugboeken door de klantTot 8 weken na afschrijvingTot 8 weken na afschrijving

Wilt u op basis van een eenmalige machtiging nog een keer incasseren? Dan heeft u een nieuwe machtiging nodig. Gebruikt u het kenmerk van een eenmalige machtiging opnieuw, dan volgt een afwijzing, bijvoorbeeld met code AG02.

Gratis SEPA-machtigingsformulier downloaden

De formulieren bovenaan deze pagina volgen de groene machtigingskaart van Betaalvereniging Nederland (versie juli 2024), als invulbare PDF en als Word-bestand. U vult uw eigen gegevens in, stuurt het formulier naar uw klant en bewaart het ondertekende exemplaar. Dit staat erop:

  • Uw naam, adres en land, uw incassant-ID, het kenmerk van de machtiging en de reden van de betaling
  • De verplichte standaardtekst, waarmee uw klant u en zijn eigen bank toestemming geeft
  • De naam, het adres en het IBAN van uw klant, met plaats, datum en handtekening
  • De uitleg ‘Terugboeken? Regel het via uw bank’ voor uw klant

Op het tweede blad staat een toelichting voor u als incassant, met onder meer het kenmerk, de vooraankondiging en de bewaartermijn. Dat blad stuurt u niet mee. Direct downloaden: doorlopende machtiging als PDF of Word, eenmalige machtiging als PDF of Word.

⚠️

Eerst een incassocontract

U mag pas machtigingen verzamelen als u een incassocontract met uw bank heeft. De Betaalvereniging adviseert om vooraf bij uw bank na te gaan of een formulier binnen de voorwaarden van dat contract past.

Wat moet er op een SEPA-machtiging staan?

U mag ook een eigen formulier maken, met uw logo en huisstijl. Volgens het stappenplan van de Betaalvereniging moeten deze gegevens er dan op staan:

  • Het woord SEPA
  • De soort: ‘doorlopende machtiging’ of ‘eenmalige machtiging’
  • De terugboektermijn van 8 weken (56 dagen)
  • Uw incassant-ID
  • Het kenmerk van de machtiging: uniek per machtiging, maximaal 35 tekens, bijvoorbeeld een klant- of contractnummer
  • De standaardtekst waarmee uw klant u en zijn bank toestemming geeft
  • Uw naam, adres, woonplaats en land
  • Het IBAN en de naam van uw klant; woont of zit uw klant buiten de Europese Economische Ruimte, dan ook zijn adres en land
  • Plaats en datum van ondertekening en de handtekening van uw klant

Digitaal machtigen kan ook. Met Digitaal Incassomachtigen geeft uw klant de machtiging online via zijn eigen bank, zonder handtekening op papier. Daarvoor heeft u een aanvullend contract met uw bank nodig.

Zo werkt een SEPA-incasso, stap voor stap

  1. Incassocontract afsluiten. U sluit met uw bank een contract voor de standaard Europese incasso. Bij uw eerste contract krijgt u een incassant-ID.
  2. Machtigingen verzamelen. Uw klanten ondertekenen een machtigingsformulier, of geven de machtiging digitaal via hun bank.
  3. Machtigingen vastleggen. Leg per machtiging het kenmerk, het IBAN en de naam van de klant, de soort machtiging en de plaats en datum van ondertekening vast in uw administratie, en bewaar het origineel.
  4. Vooraankondiging sturen. Laat uw klant weten welk bedrag u wanneer afschrijft, standaard 14 dagen vooraf, tenzij u iets anders heeft afgesproken. Meestal dient de factuur als vooraankondiging.
  5. Incassobestand aanmaken. Uw boekhoud-, leden- of facturatiesoftware maakt een XML-bestand (pain.008). Per incasso staan daarin onder meer het IBAN, het bedrag, het machtigingskenmerk en de datum van ondertekening. Over de versies leest u meer in SEPA-bestandsversies uitgelegd.
  6. Bestand aanleveren. Volgens de Nederlandse richtlijnen uiterlijk één werkdag vóór de incassodatum. Banken hanteren eigen tijden: bij ABN AMRO vóór 12.30 uur op de werkdag ervoor, bij de Rabobank uiterlijk 07.00 uur op de werkdag ervoor, en ING vraagt twee werkdagen.
  7. Terugkomende incasso’s verwerken. Wordt een incasso geweigerd of teruggeboekt, dan krijgt u een redencode, zoals AM04 of MD06. Wat elke code betekent, staat in SEPA-foutcodes.
Wilt u weten of uw bank het bestand accepteert?Controleer het gratis →

Incassant-ID aanvragen

Het incassant-ID is uw unieke herkenning als incassant in het hele SEPA-gebied. U vraagt het niet los aan: u krijgt het van de bank waarmee u voor het eerst een incassocontract sluit. Stapt u later over naar een andere bank, dan houdt u hetzelfde ID; u geeft de nieuwe bank het certificaat van uw incassant-ID.

Een Nederlands incassant-ID heeft 19 tekens en begint met NL, bijvoorbeeld NL00ZZZ123456780000. Het staat op elke machtiging en in elk incassobestand. Een ontbrekend of afwijkend incassant-ID in uw bestand ziet u vooraf met de gratis controle.

Terugboeken en intrekken: de rechten van uw klant

  • Uw klant kan een afschrijving tot 8 weken laten terugboeken, zonder opgaaf van reden. Een terugboeking betekent niet dat hij niet hoeft te betalen voor wat u heeft geleverd.
  • Heeft uw klant geen machtiging gegeven, dan kan hij tot 13 maanden na de afschrijving een melding van een onterechte incasso doen. Zijn bank controleert dan de machtiging.
  • Uw klant kan zijn bank ook vóór de afschrijving vragen een incasso tegen te houden.
  • Uw klant kan een doorlopende machtiging intrekken. Incasseert u daarna langer dan een maand door, dan kan hij u bij zijn bank laten blokkeren voor alle toekomstige incasso’s.

Zakelijke Europese incasso (B2B)

Incasseert u alleen bij bedrijven, dan kunt u ook de zakelijke Europese incasso gebruiken. Het belangrijkste verschil: na afschrijving heeft uw zakelijke klant geen recht om het bedrag terug te laten boeken. Hij kan zijn bank wel vragen het bedrag niet af te schrijven, tot en met de dag van de afschrijving. Uw klant moet de machtiging bovendien bij zijn eigen bank laten registreren; anders wordt de incasso afgewezen, bijvoorbeeld met code MD01. Voor de zakelijke incasso heeft u een apart contract en een andere machtiging nodig. De formulieren op deze pagina zijn voor de standaard Europese incasso.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een SEPA-machtiging en een SEPA-incasso?

De machtiging is de toestemming van uw klant om bedragen van zijn rekening af te schrijven. De incasso is de afschrijving zelf: de opdracht die u op basis van die machtiging bij uw bank aanbiedt. Zonder geldige machtiging mag u niet incasseren.

Mag ik zelf een machtigingsformulier maken?

Ja. U mag een eigen formulier ontwerpen, met uw logo en huisstijl, als de verplichte gegevens en de standaardtekst van de Betaalvereniging erop staan. De Betaalvereniging adviseert om vooraf bij uw bank na te gaan of het formulier binnen de voorwaarden van uw incassocontract past.

Hoe lang is een doorlopende machtiging geldig?

Tot uw klant de machtiging intrekt of de afspraak eindigt. Incasseert u 36 maanden niet op een machtiging, dan vervalt die. Voor een nieuwe incasso heeft u dan een nieuwe machtiging nodig.

Hoe lang moet ik een machtiging bewaren?

Zolang u erop incasseert. Trekt uw klant de machtiging in, bewaar hem dan nog minimaal 14 maanden. Zo kunt u een melding van een onterechte incasso afhandelen; die kan uw klant tot 13 maanden na de laatste afschrijving doen.

Kan mijn klant een incasso laten terugboeken?

Ja. Bij de standaard Europese incasso kan uw klant een afschrijving tot 8 weken laten terugboeken, zonder opgaaf van reden. Heeft hij geen machtiging gegeven, dan kan hij tot 13 maanden na de afschrijving een melding van een onterechte incasso doen. Bij de zakelijke incasso (B2B) kan een afgeschreven bedrag niet worden teruggeboekt.

Moet ik een vooraankondiging sturen?

Ja. U laat uw klant vóór elke incasso weten welk bedrag u wanneer afschrijft. Standaard doet u dat 14 dagen vooraf, tenzij u met uw klant een andere termijn heeft afgesproken. Meestal dient de factuur als vooraankondiging.

Mijn bank heeft mijn incassobestand afgekeurd. Wat nu?

Zoek eerst uit welke fout erin zit. Met de gratis controle ziet u per transactie welke gegevens niet kloppen. Uitleg per oorzaak en per bank leest u in SEPA-bestand afgekeurd; voor redencodes zoals AM04 of MD06 zie SEPA-foutcodes.

Uw incassobestand klaar? Controleer het gratis vóór het uploaden. U ziet per transactie wat er niet klopt; vindt de controle fouten, dan kunt u het bestand direct laten herstellen.

Gratis controle · Resultaat per transactie · Herstel mogelijk voor € 14,95 excl. btw

Bronnen: Betaalvereniging: Stappenplan Starten met de standaard Europese incasso (oktober 2024), Betaalvereniging: stoplichtkaarten doorlopende machtiging (juli 2024), Betaalvereniging: stoplichtkaarten eenmalige machtiging (juli 2024), Betaalvereniging: reasoncodes en vervolgacties bij Europese incasso, Betaalvereniging: welke R-transacties zijn er?. Stand van zaken: 27 oktober 2026. Bedrijfsboekhouder.com is niet verbonden aan de Betaalvereniging of de genoemde banken. Dit artikel is algemene informatie; de voorwaarden van uw eigen bank en incassocontract gaan voor.