Elk SEPA-incasso- en betaalbestand heeft een versie, zoals pain.008.001.02 of pain.008.001.08. Die versie bepaalt welke velden in het bestand mogen staan en hoe ze heten. Accepteert uw bank de versie niet, of passen de velden niet bij de versie, dan keurt de bank het bestand af. Hieronder leest u wat het verschil is, hoe u de versie van uw bestand ziet en wat de grote Nederlandse banken accepteren.
Welke versie heeft uw bestand?
De gratis controle toont direct de versie van uw incasso- of betaalbestand en welke velden niet kloppen.
In het kort
- Er zijn twee generaties: de 2009-versies (pain.008.001.02 voor incasso’s, pain.001.001.03 voor betalingen) en de 2019-versies (pain.008.001.08 en pain.001.001.09).
- De 2019-versies zijn sinds maart 2024 in gebruik. Rabobank, ING en ABN AMRO accepteren beide generaties; de oude versies kunt u voorlopig blijven gebruiken.
- De belangrijkste verschillen: andere veldnamen, zoals BICFI in plaats van BIC, een extra subveld voor de uitvoeringsdatum van betalingen en meer adresvelden.
- Een bestand moet helemaal in één versie zijn opgebouwd. Een veld uit de andere versie leidt tot afkeuring.
- Met de gratis controle ziet u direct welke versie uw bestand heeft en of de velden kloppen.
Welke versies zijn er?
| Soort bestand | Versie 2009 | Versie 2019 |
|---|---|---|
| Incassobestand (SEPA Direct Debit) | pain.008.001.02 | pain.008.001.08 |
| Betaalbestand (SEPA Credit Transfer) | pain.001.001.03 | pain.001.001.09 |
De naam zegt wat het is: pain staat voor payments initiation, 008 voor incasso’s en 001 voor overboekingen. Het laatste getal is de versie. Een incassobestand bevat per transactie onder meer de gegevens van de debiteur, het IBAN, het bedrag en de machtiging; een betaalbestand de begunstigde, het IBAN en het bedrag. De Europese overstap naar de 2019-versies vond plaats op 17 maart 2024. De Betaalvereniging Nederland heeft daarvoor Nederlandse richtlijnen opgesteld, waarop de banken hun eigen specificaties baseren.
Hoe ziet u welke versie uw bestand heeft?
Open het bestand in een teksteditor, zoals Kladblok. Bovenaan staat een regel met de naamruimte van het bestand. Het laatste deel daarvan is de versie:
Versie 2009
<Document xmlns="urn:iso:std:iso:20022:tech:xsd:pain.008.001.02">Versie 2019
<Document xmlns="urn:iso:std:iso:20022:tech:xsd:pain.008.001.08">De bank leest het bestand volgens die versie. Staat er bovenin pain.008.001.08, dan moeten alle velden in het bestand ook bij versie .08 horen. Een bestand in de oude opbouw met alleen een ander versienummer is dus geen geldig bestand in de nieuwe versie.
Een geldige versie is niet genoeg
Ook een bestand in pain.008.001.08 kan worden afgekeurd, bijvoorbeeld als een verplicht adres ontbreekt of geen land heeft. Controleer dus zowel de versie als de inhoud.
Wat is het verschil tussen pain.008.001.02 en pain.008.001.08?
Voor de incasso of betaling zelf verandert er niets. Het verschil zit in de opbouw van het bestand. Dit zijn de belangrijkste verschillen:
| Onderdeel | 2009 (pain.008.001.02 / pain.001.001.03) | 2019 (pain.008.001.08 / pain.001.001.09) |
|---|---|---|
| BIC van de bank | Veld BIC | Veld BICFI |
| Uitvoeringsdatum betaling | De datum staat direct in het veld | De datum staat in een subveld: Dt (datum) of DtTm (datum en tijd) |
| Incassodatum | Een datum | Ongewijzigd: een datum |
| Adres | Velden voor onder meer straat, huisnummer, postcode, plaats en land, plus vrije adresregels | Meer adresvelden, zoals gebouw, verdieping en postbus. Op deze versie zijn de Europese regels voor het gestructureerde adres gebaseerd |
Zo ziet het verschil in het BIC-veld eruit:
Versie 2009
<DbtrAgt>
<FinInstnId>
<BIC>RABONL2U</BIC>
</FinInstnId>
</DbtrAgt>Versie 2019
<DbtrAgt>
<FinInstnId>
<BICFI>RABONL2U</BICFI>
</FinInstnId>
</DbtrAgt>En zo de uitvoeringsdatum in een betaalbestand:
Versie 2009 (pain.001.001.03)
<ReqdExctnDt>2027-01-04</ReqdExctnDt>Versie 2019 (pain.001.001.09)
<ReqdExctnDt>
<Dt>2027-01-04</Dt>
</ReqdExctnDt>Staat het veld BIC in een bestand van versie .08, of staat de uitvoeringsdatum in een bestand van versie .09 niet in het subveld Dt of DtTm, dan klopt het bestand niet met de standaard en keurt de bank het af. ABN AMRO noemt een onjuiste document-tag, verkeerde velden en verkeerd ingevulde datumvelden ook bij de veelgemaakte fouten. Dit ontstaat bijvoorbeeld als een bestand met de hand of met een eigen sjabloon is aangepast.
Wat accepteren Rabobank, ING en ABN AMRO?
Rabobank, ING en ABN AMRO accepteren alle vier de versies: incassobestanden in pain.008.001.02 en pain.008.001.08, betaalbestanden in pain.001.001.03 en pain.001.001.09. Het verschil zit in wat ze over de oude versies zeggen:
| Bank | Over de oude versies |
|---|---|
| Rabobank | pain.001.001.03 wordt ondersteund tot minimaal november 2029; voor pain.008.001.02 noemt de Rabobank geen einddatum. Betaalbestanden uploadt u via Rabo Business Banking Pro of Rabo Direct Connect. |
| ING | Voorlopig bruikbaar; ING adviseert de nieuwe versies. |
| ABN AMRO | Voorlopig bruikbaar; ABN AMRO adviseert over te stappen en noemt geen einddatum. |
Kan uw software alleen de oude versie maken, dan kunt u die dus voorlopig blijven gebruiken. Wilt u gestructureerde adressen meesturen, kies dan bij voorkeur de 2019-versie. ING schreef in mei 2026 dat bestanden met adressen de 2019-versie met gestructureerde adressen moeten gebruiken; vraag ING na wat nu geldt. ABN AMRO accepteert een gestructureerd adres ook in de oude versie. Lees meer over de uitgestelde deadline voor gestructureerde adressen.
Gestructureerde adressen in de nieuwe versie
In de nieuwe versies kan een adres volledig gestructureerd worden vastgelegd: straat (StrtNm), huisnummer (BldgNb), postcode (PstCd), plaats (TwnNm) en land (Ctry) elk in een eigen veld. Een adres in vrije tekstregels (AdrLine) is nu nog toegestaan; de Europese einddatum daarvoor is geschrapt en een nieuwe datum is nog niet bekend. Lees wat er nu geldt.
Voorbeeld gestructureerd adres
<PstlAdr>
<StrtNm>Einsteinlaan</StrtNm>
<BldgNb>28</BldgNb>
<PstCd>2289 CC</PstCd>
<TwnNm>Rijswijk</TwnNm>
<Ctry>NL</Ctry>
</PstlAdr>Uw software maakt nog de oude versie
Maakt uw boekhoudpakket, ledenadministratie of Excel-tool nog pain.008.001.02 of pain.001.001.03, dan kunt u voorlopig verder. Wilt u overstappen, dan heeft u deze mogelijkheden:
- Kijk in uw software of u de versie kunt kiezen. Soms is dat een instelling bij de export van het SEPA-bestand.
- Vraag uw softwareleverancier wanneer de 2019-versie en gestructureerde adressen worden ondersteund.
- Leg adressen gestructureerd vast: straat, huisnummer, postcode, plaats en land elk in een eigen veld.
- Controleer het eerste nieuwe bestand met de gratis controle voordat u het uploadt.
- Laat het bestand omzetten. Na de gratis controle zetten wij uw bestand om naar de nieuwe versie met correcte adresgegevens. Aantallen en totaalbedragen blijven ongewijzigd en u krijgt een rapport van alle wijzigingen. Dat kost € 14,95 per bestand excl. btw; een jaarlicentie voor onbeperkt herstellen kost € 99 excl. btw per jaar.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen pain.008.001.02 en pain.008.001.08?
Beide zijn incassobestanden volgens de ISO 20022-standaard. Versie pain.008.001.02 komt uit 2009, versie pain.008.001.08 uit 2019. In de nieuwe versie heten sommige velden anders, zoals BICFI in plaats van BIC, en zijn er meer velden voor een adres. De incasso zelf werkt hetzelfde.
Moet ik overstappen op pain.008.001.08?
Op dit moment niet: Rabobank, ING en ABN AMRO accepteren de oude en de nieuwe versie. ING en ABN AMRO adviseren wel over te stappen. Wilt u gestructureerde adressen meesturen, dan is de nieuwe versie de veilige keuze. Vraag uw softwareleverancier wanneer uw pakket de nieuwe versie ondersteunt.
Hoe zie ik welke versie mijn bestand heeft?
Open het bestand in een teksteditor, zoals Kladblok. In de eerste regels staat urn:iso:std:iso:20022:tech:xsd: gevolgd door de versie, bijvoorbeeld pain.008.001.08. Onze gratis controle toont de versie ook direct.
Wat is pain.001.001.09?
Dat is de 2019-versie van het betaalbestand voor SEPA-overboekingen. De oudere versie is pain.001.001.03. In pain.001.001.09 staat de uitvoeringsdatum in een extra subveld: Dt, of DtTm met tijd. Ook heet het BIC-veld daar BICFI.
Mijn bank meldt dat een veld niet bij de versie past. Wat betekent dat?
Het bestand gebruikt een veldnaam of opbouw uit een andere versie dan bovenin staat. Een bekend voorbeeld is het veld BIC in een bestand van versie pain.008.001.08, waar BICFI hoort. Dat ontstaat bijvoorbeeld als een bestand met de hand of met een eigen sjabloon is aangepast. Laat het hele bestand opnieuw aanmaken in één versie.
Kan ik een bestand zelf van .02 naar .08 omzetten?
Alleen de versieregel aanpassen is niet genoeg: ook veldnamen en de opbouw van sommige velden veranderen. Het meest betrouwbaar is om het bestand opnieuw aan te maken in uw software, met de nieuwe versie ingesteld. U kunt het bestand ook laten omzetten: na de gratis controle zetten wij het om naar de nieuwe versie, voor € 14,95 excl. btw.
Mijn software maakt nog de oude versie. Wat nu?
U kunt voorlopig verder, want de oude versies worden nog geaccepteerd. Vraag uw leverancier wanneer de nieuwe versie met gestructureerde adressen beschikbaar komt. Heeft u de nieuwe versie nu al nodig, dan kunt u het bestand laten omzetten.
Weet u niet zeker of uw bestand aan de regels voldoet? Controleer het gratis. U ziet direct welke versie uw bestand heeft en welke velden niet kloppen.
Gratis controle · Resultaat per transactie · Herstel mogelijk voor € 14,95 excl. btw
Bronnen: Betaalvereniging: implementatierichtlijn SEPA Direct Debit 2023, Betaalvereniging: overstap naar de 2019-versie op 17 maart 2024 (Engels), Rabobank: informatie over bestandsformaten, ING: nieuw bestandsformaat SEPA-betalingen, ABN AMRO: SEPA-downloads, ABN AMRO: veelgemaakte fouten in SEPA-bestanden, ABN AMRO: validatieverschillen oude en nieuwe bestandsformaten (Engels), ABN AMRO: Access Online vernieuwt. Stand van zaken: 22 oktober 2026. Dit artikel is algemene informatie; de specificaties van uw eigen bank gaan voor.