Je werkt als zzp’er in de zorg en je eerste factuur ligt klaar. Zet je er btw op of niet? Het korte antwoord: dat hangt niet af van je beroep, maar van drie voorwaarden — en juist zzp’ers die via een bureau werken, gaan hier vaak de mist in.
Hieronder de regels zoals de Belastingdienst ze hanteert, zonder omhaal.
In het kort
- Persoonlijke gezondheidskundige zorg aan mensen is vrijgesteld van btw — maar dan geen btw terugvragen over je eigen kosten.
- Of je vrijgesteld bent hangt af van drie dingen: wát je doet, je kwalificatie, en hóé je bent ingehuurd.
- Word je als arbeidskracht uitgeleend of via een bureau ingezet, dan is het meestal belast — ook al doe je zorgwerk.
- Is je werk belast en blijft je omzet onder € 20.000? Dan is de kleineondernemersregeling het overwegen waard.
De hoofdregel: zorg aan mensen is vrijgesteld
De btw kent een vrijstelling voor de gezondheidszorg. Die geldt voor de persoonlijke gezondheidskundige verzorging van de mens: diensten gericht op het beschermen, in stand houden of herstellen van iemands gezondheid — denk aan artsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, verloskundigen en psychologen. Vrijgesteld betekent: je rekent geen btw aan je klant, maar je mag ook geen btw terugvragen over je eigen kosten. Dat laatste vergeten mensen vaak.
De drie voorwaarden op een rij
| Voorwaarde | Vrijgesteld als… | Belast als… |
|---|---|---|
| 1. Wat je doet | Het echt gezondheidskundige zorg is | Coaching, lifestyle- of voedingsadvies zonder medische indicatie, sportmassage: 21% |
| 2. Je kwalificatie | Je onder de Wet BIG valt, of aantoonbaar gelijkwaardige kwaliteit levert | Je de kwaliteit niet kunt onderbouwen |
| 3. Hoe je bent ingehuurd | Je zorg verleent onder eigen verantwoordelijkheid en risico | Je als arbeidskracht wordt uitgeleend of gedetacheerd |
Voorwaarde 1: wat je doet moet echt zorg zijn
De vrijstelling gaat over de zorg zelf. Coaching, lifestyle-advies, voedingsbegeleiding zonder medische indicatie, sportmassage of een cursus geven is geen gezondheidskundige verzorging en dus gewoon belast met 21%. Diensten die voor de meeste mensen als “zorg” voelen, zijn dat fiscaal lang niet altijd.
Voorwaarde 2: je kwalificatie
De vrijstelling geldt voor wie een beroep uitoefent dat onder de Wet BIG valt en binnen dat deskundigheidsgebied werkt. Sta je niet in het BIG-register, dan kun je alsnog vrijgesteld zijn als je aantoonbaar zorg levert op een gelijkwaardig kwaliteitsniveau — maar dan moet jij dat onderbouwen, met opleiding en beroepsregistratie.
Voorwaarde 3, de valkuil: hóé je bent ingehuurd
Zorg verlenen is vrijgesteld — jezelf uitlenen niet
De vrijstelling geldt voor het verlénen van zorg aan een patiënt, niet voor het beschikbaar stellen van jezelf als arbeidskracht. Werk je als uitzendkracht, via detachering of “in de praktijk van” een instelling, dan lever je fiscaal gezien arbeid — en dat is belast, ook al is het werk zelf zorg. De Belastingdienst beoordeelt dit per opdrachtgever en per contract.
Behandel je zelf patiënten, onder eigen verantwoordelijkheid en voor eigen risico, met een overeenkomst van opdracht waarin dat zo staat? Dan kun je vrijgesteld zijn. Word je door een bureau ingezet en bepaalt de opdrachtgever wat je doet en wanneer? Dan ben je in de regel belast.
Thuiszorg, helpenden en huishoudelijke hulp
Voor zorg vanuit de Wmo (maatschappelijke ondersteuning) en de Wlz (langdurige zorg) bestaat een aparte vrijstelling: persoonlijke verzorging, begeleiding, verpleging en ook huishoudelijke hulp thuis, voor mensen die daar volgens de Wmo of Wlz op zijn aangewezen. Ook hier geldt de derde voorwaarde: voer je de zorg onder eigen verantwoordelijkheid uit, dan kan de vrijstelling gelden; word je feitelijk uitgeleend, dan niet.
Belast? Dan is de kleineondernemersregeling het overwegen waard
Blijkt je werk belast en blijft je omzet onder € 20.000 per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw en doet geen btw-aangifte, maar mag ook geen btw terugvragen. Voor veel zorg-zzp’ers met lage kosten is dat een prettige vereenvoudiging — maar je moet je er wel voor aanmelden; stilzwijgend toepassen mag niet.
Waar wij het vaakst op corrigeren
Het patroon is bijna altijd hetzelfde: een verpleegkundige of verzorgende begint als zzp’er via een bemiddelingsbureau, rekent geen btw “omdat zorg vrijgesteld is”, en krijgt jaren later een naheffing omdat de Belastingdienst het werk als uitgeleende arbeid ziet. Andersom komt ook voor: iemand die wél zelfstandig behandelt en onnodig 21% rekent. Beide voorkom je door je contract vooraf te laten beoordelen — en door je facturen meteen goed in te richten.
Kort samengevat
Zorg aan mensen is vrijgesteld van btw, als je gekwalificeerd bent én de zorg zelf verleent onder eigen verantwoordelijkheid. Word je ingezet als arbeidskracht, dan is het belast — ook al doe je zorgwerk. Het staat of valt met je contract. Verwerk je veel facturen, houd dan ook de komst van e-facturatie in de gaten.
Veelgestelde vragen
Moet ik als zzp’er in de zorg btw rekenen?
Dat hangt af van drie voorwaarden: of het echt gezondheidskundige zorg is, of je gekwalificeerd bent (Wet BIG of gelijkwaardig), en hóé je bent ingehuurd. Verleen je zelf zorg onder eigen verantwoordelijkheid, dan is het meestal vrijgesteld.
Geldt de btw-vrijstelling ook als ik via een bureau werk?
Vaak niet. Word je als arbeidskracht uitgeleend of gedetacheerd en bepaalt de opdrachtgever wat je doet, dan lever je fiscaal arbeid en is dat belast met 21% — ook al is het werk zelf zorg. De beoordeling gebeurt per opdrachtgever en per contract.
Ik sta niet in het BIG-register. Ben ik dan automatisch btw-plichtig?
Niet per se. Ook zonder BIG-registratie kun je vrijgesteld zijn als je aantoonbaar zorg op een gelijkwaardig kwaliteitsniveau levert. De bewijslast ligt bij jou: onderbouw het met je opleiding en beroepsregistratie.
Valt thuiszorg of huishoudelijke hulp onder de vrijstelling?
Voor zorg vanuit de Wmo en Wlz geldt een aparte vrijstelling, inclusief huishoudelijke hulp thuis. Ook hier telt hoe je werkt: onder eigen verantwoordelijkheid vrijgesteld, feitelijk uitgeleend belast.
Kan ik de kleineondernemersregeling gebruiken als mijn zorgwerk belast is?
Ja, als je omzet onder € 20.000 per jaar blijft. Je rekent dan geen btw en doet geen aangifte, maar mag ook geen btw terugvragen. Je moet je er wel actief voor aanmelden.
Twijfel je of jouw zorgwerk vrijgesteld of belast is? Laat je contract vooraf beoordelen — dat voorkomt een naheffing achteraf. Wij verzorgen de administratie voor zzp’ers in de zorg. Plan een gratis adviesgesprek.
Lees ook: btw berekenen (rekentool) en het urencriterium van 1.225 uur.